نقش تغذيه در سلامت جسم و روان انسان

رفتارهای اجتماعی نقش مهمی در شکل گيری شخصيت انسان و همچنين تاثير مستقيم درميزان برخورداری ازسلامتی يا شکل گيری انواع بيماری ها در انسان دارد. رفتارهای اجتماعی غلط همچون دروغگويي, غيبت, عيبجويي, بی صبری حتی ورزش نکردن و موارد فراوان ديگر از اين دست, باعث ايجاد ضعف در سيستم دفاعی بدن گرديده, مشکلات بسياری برای انسان فراهم می آورد. درمقابل, رفتارهای اجتماعی صحيح همچون گذشت, صداقت, ايثار, عشق ورزی, صبر, ورزش وتحرک بدنی منظم و موارد فراوان و مشابه, تقويت سيستم های دفاعی بدن را درپی داشته وبدن را درمقابل  بيماری های مختلف ايمن می سازد. در اين ميان, تغذيه نيز به عنوان يک رفتار اجتماعی از اين قاعده مستثنی نبوده و  نقش مهمی در وجود سلامت يا ابتلا به انواع بيماری ها خواهد داشت. 

انسان كه گل سرسبد مخلوقات خداوند است ، يگانه موجودي است كه داراي قدرت تفكر  و خلاقيت مي باشد اما برخلاف سايرموجودات كه طبق غرائز فطري خود به زندگي مشغول هستند، او دراكثر موارد روي غرائز فطري خود پاگذاشته, ازمسيرطبيعي خارج گرديده و گرفتاري هاي زيادي براي خود درست مي كند.

غذا نقش بسيارمهمي درايجاد انرژي هاي مثبت ومنفي درانسان دارد. غذاي پاک, سالم وعاري ازهرگونه شبهه ، به انسان بصيرت ، نيرو وقدرت داده ، موجب افزايش انرژي هاي مثبت دروجودش شده و باعث مي شود جسم كه درواقع ظرف روح است، سالم ، قوي ونيرومند گرديده ودرحقيقت ايجاد امنيت براي روح را درپي دارد. روح داراي امنيت وبرخوردار ازظرف سالم به دنبال غذاي واقعي خود كه فكر وانديشه سالم واعتقادات صحيح وپويا است مي رود.

درقرآن كريم آيات زيادي وجود دارد كه به صراحت به نوع وچگونگي غذاي واقعي انسان حتي با ذكر اولويت ها مي پردازد؛ دلايل علمي ومستند زيادي نيز برگياهخوار بودن بشر مهر تاييد مي زند. بنابراين براي اينكه انسان ازجسم سالم ومتعاقب آن روح سالم برخوردار بوده ودرمسير تكامل واتصال به مبداء هستي قرار گيرد، لازم است برنامه ريزي دقيق ومنظمي به منظور بهبود روش هاي تغذيه خود، وگرايش به مصرف انواع غذاهاي گياهي همچون حبوبات، غلات، مغزها، دانه ها، سبزيجات، ميوه جات وعسل انجام دهد. دراين راه كلام ارزشمند قرآن وائمه معصومين (ع) نيز چراغ راه اوخواهدبود.

مشكلات فعلي غذاي انسان:

درعصرحاضر ودرپي ماشيني شدن هرچه بيشتر زندگي، بشر درمعرض مشكلات وبلاهاي خانمان سوز بسياري قرارگرفته وبا اقدامات غيرمعقول وغلطي كه انجام مي دهد ، هرروز درميان تارهايي كه خود تنيده است بيشتر گرفتار
مي آيد.درميان انواع مشكلات خودساخته ازقبيل آلودگي هوا ومحيط زيست ، آلودگي وافت شديد كيفي انواع مواد غذايي مصرفي بزرگترين ضربات جسمي وروحي را برانسان واردساخته ومشكلات بيشماري را بوجود  مي آورد. مواردي همچون:

- مصرف بيش ازاندازه انواع گوشت ، بويژه گوشت قرمز

- مصرف انواع اسانس ها

- مصرف انواع سس ها

- مصرف انواع رنگ هاي شيميايي

- انواع هورمون ها كه به حيوانات تزريق وخورانده ميشود

- مصرف انواع داروهاي شيميايي وآنتي بيوتيك ها

- ايجاد تغييرات ژنتيكي درگياهان

- ايجاد تركيبات شيميايي مضر همچون بكينگ پودر وجوش شيرين

- استفاده ازضايعات موادغذايي در خوراك دام ها

- مصرف غذاهاي آماده  

- استفاده بي رويه از سموم وكودهاي شيميايي درتهيه محصولات كشاورزي

-  استفاده ازرنگ ها وموادنگهدارنده درمواد غذايي

غذاي انسان درقرآن كريم :

دركتاب آسماني ما مسلمانان بيش از 300 آيه مربوط به تغذيه انسان وجود دارد كه خداوند متعال به وضوح غذاي اصلي ومفيد ولازم براي انسان را با اولويت هاي نياز بدن او بيان فرموده است كه درصورت عمل به آن وطي مسيرصحيح تغذيه ، بزرگترين گام درراه تقويت اعتقادات قلبي واخلاق اسلامي برداشته خواهد شد؛ زيرا فكر وعقل سالم دربدن سالم است.

خداوند درقرآن كريم مي فرمايد:

يا ايها الرسل كلوا من الطيبات واعملو صالحا ( مومنون51)

اي پيامبران ازخوراكي هاي پاكيزه بخوريد وكار شايسته انجام دهيد.

از اين آيه استنباط می شود که موادغذايي پاك وسالم وحلال مي تواند افكار، اعمال وانديشه انسان را تحت الشعاع قرارداده وانسان را درمسير تكامل ياري نمايد. برعكس مواد ناسالم تاثير مخربي بر اخلاق وشخصيت انسان گذاشته و اورا از انجام کارهای شايسته باز می دارد.

انديشه وافكار انسان درگرو غذايي است كه تناول مي كند. هرغذايي كه انسان مصرف كند خصوصيان همان غذا دراو بروز خواهد كرد.

تحقيقات محققين نشانگر آن است كه استفاده از گياهان وحبوبات بجاي گوشت ومواد لبني باعث مي شود ضمن افزايش انرژي هاي مثبت ، حس نوع دوستي درما تقويت گرديده وروحيه كمك به ديگران دروجود ما قوي ترگردد. پس بهتر است غذاي غالب ما گل وگياه وروييدني ها باشد تا ازظرافت ها ولطافت هاي طبع آن ها بهره مندشويم.

باكمي دقت به اطراف خود متوجه مي شويم حيواناتي كه ازگوشت تغذيه مي كنند ، درمجموع موجوداتي درنده خو وخطرناك هستند، ولي حيواناتي كه ازگل وگياه تغذيه  مي كنند، نوعي آرامش وپاكي دروجودشان نمايان است. انسان ازديدن آهو وكبوتر وامثال آن لذت مي برد اما ازديدن كفتار وكركس وامثال آن تنفر دارد.

بزرگترين نعمت براي انسان عاقل ، سلامتي جسم وروح است كه مي توان با تغذيه صحيح وطبيعي آن را بدست آورد. چه زيبا پيامبرگرامي اسلام مي فرمايند:

المعده بيت كل داء والحميه راس كل دواء         

معده خانه همه بيماري ها است وامساك وكم خوري در راس همه داروها است.

خداوند درآيات زيادي از قرآن كريم براي استفاده ازغذاهاي سالم، پاك وحلال به بشر تذكر  مي دهد:

كلوا من طيبات ما رزقناكم   ( بقره 57)

ازخوراكي هاي پاكيزه اي كه روزي شما كرده ايم تناول كنيد.

الله الذي خلق السماوات والارض وانزل من السما ماء فاخرج به من الثمرات رزقا لكم. (ابراهيم 32)0

خداست كه آسمانها وزمين را آفريده وازآسمان آبي فرستاده وبه وسيله آن از انواع ميوه ها براي شما روزي رويانده است.

دراين آيات خداوند نظر انسان را به سمت غذاهاي پاكيزه وثمرات زمين به عنوان روزي اوجلب نموده وميوه گياهان را به عنوان روزي انسان معرفي مي كند. زيرا غذاي پاكيزه، روح وجسم انسان را پاك وپاكيزه نموده وباعث مي شود نور خداوند دردل انسان متجلي گرديده ومنور به نور الهي گردد.

يا ايها الرسل كلوا من الطيبات واعملوا صالحا (مومنون 51)

اي پيامبران ازخوراكي هاي پاكيزه بخوريد وكار شايسته كنيد، كه من به هرآن چه انجام مي دهيد، آگاهم.

انجام عمل صالح درگرو مصرف غذاي پاك وسالم است واين دو ، يعني عمل وغذا باهم قرين هستند؛ يعني اگر غذاي پاك ميل شود، نتيجه آن انجام عمل صالح وخداپسندانه است.

يا ايها الذين امنوا كلو من طييبات مارزقناكم (بقره 172)

اي كساني كه ايمان آورده ايد! ازخوراكي هاي پاكيزه اي كه روزي شما كرده ايم بخوريد.

با دقت درآيه شريفه فوق متوجه رابطه ي مستقيم ايمان با غذاي مصرفي انسان مي شويم. هرقدر غذاي او پاك تر وبدور ازشبه باشد، به همان نسبت درجه ايمان واعتقاد او بيشترگرديده وگرايش به حق وحقانيت دراو شعله ورتر
مي شود.جالب است كه خداوند كريم درآياتي نه تنها غذاي اصلي انسان را بيان نموده، بلكه آن هارا  اولويت بندي نيز مي نمايد:

فلينظر الانسان الي طعامه ؛ انا صببنا الماء صبا ؛ ثم شققنا الارض شقا؛ فانبتنا فيها حبا؛ وعنبا وقضبا؛ وزيتونا ونخلا؛ وحدائق غلبا ؛ وفاكهه وابا ؛ متاعا لكم ولاانعامكم  (عبس 24-32)

پس انسان بايد به خوراك خود بنگرد.. كه ما آب را به صورت بارشي فروريختيم.. آن گاه زمين را شكافتيم.. ودرآن دانه رويانيديم.. وانگور وسبزي .. وزيتون ودرخت خرما.. وباغ هاي انبوه .. و ميوه وعلف.. تا وسيله استفاده شما ودام هايتان باشد.

يخرج من بطونها شراب مختلف الوانه فيه شفاء للناس ان في ذالك لايه لقوم يتفكرون (نحل 69)

آن گاه ازدرون شكم آن زنبور شهدي كه به رنگ هاي گوناگون است بيرون مي آيد. درآن براي مردم درماني است. راستي دراين زندگي زنبوران براي مردمي كه تفكر مي كنند نشانه قدرت الهي است.

نزديك ترين اشياء خارجي به انسان غذاي اوست كه كه با يك دگرگوني ، جزو بافت وجود او مي شود، و اگر به او نرسد راه فنا را درپيش مي گيرد؛ وبه همين دليل قرآن ازميان تمام موجودات، روي موادغذايي آنهم موادي كه ازطريق گياهان ودرختان عايد انسان مي شود تكيه كرده است ومي فرمايد: به خوراك خود بنگرد؛ مسلم است كه منظور ازنگاه كردن ، تماشاي ظاهري نيست، بلكه نگاه به معني دقت وانديشه درساختمان مواد غذايي و اجزاء حيات بخش آن وتاثيرات شگرفي كه دروجود انسان دارد، وسپس انديشه درخالق آنهاست ونيز نگريستن از اين نظركه ازچه راهي تهيه شده است.

در آيات بالا خداوند انسان را متوجه غذاي او نموده كه ازچه موادي تشكيل شده است وكدام دراولويت قراردارد:

اول: پروتئين ها (دانه هاي گياه) كه بيشترين مواد تشكيل دهنده بدن انسان است. 

دوم: موادقندي‌ (انگور و..) 

سوم: چربي ها (زيتون و..) که ازاهميت خاصي برخوردارند ، زيرا غشاء سلول هاي بدن انسان ازمواد چربي تشكيل شده است. بدن ما بيش ترين مصرف چربي را دارد، زيرا درمواقع كمبود قندها، بدن ازچربي ها وسوختن آن ها انرژي لازم را بدست مي آورد ومصرف  مي كند.

چهارم: ويتامين ها, كه به وفور درسبزي جات وميوه جات يافت مي شوند .ويتامين ها درحقيقت براي انسان هم غذا هستند وهم دارو.

وپس از آن به اثرات شگفت انگيز عسل, اين ماده ی باارزش غذايي مي پردازد.

درآياتي ازقرآن كريم به استفاده ازگوشت هاي سفيد وقرمز نيز به عنوان نعمت هاي خداوند اشاره شده است ، به هرحال عزت انسان درگرو غذايي است كه مي خورد ؛ انسان هرچه بخورد همان مي شود؛ پس چه بهتر كه بيشتر ازگياهان استفاده كنيم تا خوي وخصلت آن ها درما حلول كند نه خوي وخصلت گاو و گوسفند وبز وشتر و..

انسان زماني ارزش پيدا مي كند كه انديشه اي پاك وسالم داشته باشد وافكارش متمركز درراه حق وحقيقت شود ودرراه تكامل قدم بردارد ؛ واين مهم تا حد زيادي درگرو غذايي است كه مصرف مي كند.

ساختار بدن انسان:

همه انديشمندان وصاحب نظران بر اين باورندكه: بهترين روش تغذيه براي انسان، گرايش به طبيعت وبازگشتش به اصل است. انسان بايد ازميوه ونباتات خام زندگاني نمايد. پختن يعني خراب كردن وازحال طبيعي خارج كردن خوراكها كه بيماری را برای ما به ارمغان می آورد.

خلقت انسان ، بخصوص دندان ها به گونه اي تنظيم شده كه نمي تواند گوشتخوارباشد. ميمون ها با اينكه مي توانند خودرا به درندگان نزديك كنند ، اما چون طبيعت آن ها گياه خواري است از اين كاربيزارند، براي آزمايش قدري گوشت يا سرخ كردني يا غذايي پخته به ميمون بدهيد سپس ببينيد چگونه نفرت خودرا ازآن نشان مي دهد.

موادحيواني ، موادنشاسته اي، سرخ كردني ها وبرخي مواد مضرديگركه مورد مصرف انسان است درمعده خوب هضم نشده وباعث نفخ ، سنگيني وبزرگي شكم مي گردد. غذاهاي هضم نشده دراثر ماندن درگوشه وكنارمعده وروده، بيماري هاي عفوني را درپي خواهدداشت ونهايتا منجربه سرطان روده ومعده مي شود. براي  اينكه سالم باشيم بايد غذايي بخوريم كه راحت و با انرژي كم تر هضم شود ودرمعده نماند.

امام علي (ع) مي فرمايند:

لاتجعلوا بطونكم مقابر الحيوانات. 

شكم هايتان را گورستان حيوانات نكنيد.

دلايل گياه خواربودن انسان:

دراينجابراي اثبات گياه خواربودن انسان ، به برخي ازويژگي هاي جسمي وروحي او اشاره مي كنيم:

دندان ها:  بابررسي دندان هاي انسان درمي يابيم كه نوع دندان هاي او با دندان هاي حيوانات گوشت خوار متفاوت است. حيوانات داراي نيش بلندي هستند ، درحالي كه انسان چنين نيست.

معده: چون هضم گوشت نياز به اسيد فراوان دارد، معمولا معده ي حيوانات گوشتخوار ازاسيديته بالايي برخوردار است ولي معده انسان چنين نيست.

خوي وخصلت:  معمولا انسان ها  ازيك خوي وخصلت آرام برخوردارند، اما حيوانات گوشتخوار عموما وحشي،درنده خو ومهاجم هستند. افرادي كه گوشت زياد وبيش ازحد مصرف مي كنند به مرورزمان چنين حالت هايي را پيدا ميكنند.

اگر نگاهي به طبيعت بيندازيم ، خواهيم ديد كه خداوند، اين كيمياگر زبردست خوراك همه مخلوقات روي زمين را با دانش بالاي خود متناسب با موازين علمي ومطابق با ساختمان بدن هركدام آماده كرده است .گياهي براي مرداب درست شده وديگري براي بيابان؛ ساختمان دهان يك جانورمناسب چريدن وديگري براي دريدن آفريده شده است؛ وطي قرن هاي متمادي هركدام خوراكي را كه به فراخورساختمان واحتياجات بدنشان بوده پذيرفته اند.

انسان مخلوق همين طبيعت بوده وقوانين موجود در مورد اونيز صادق است. اگرساختمان بدن انسان را با سايرجانوران مقايسه نماييم، مي بينيم نه به جانوران درنده شبيه است ونه به چرندگان. خوراك طبيعي انسان مطابق ساختمان بدن او عموما ميوه ها وريشه ها ونباتات است. آرواره هاي او كوتاه وكم زوراست وبراي خوردن گوشت ساخته نشده است.معده انسان بسيارظريف تر ونازك تر ازمعده حيوانات گوشتخوار مي باشد ، غده معده انسان ازت زيادي كه درگوشت هست را نمي تواند مانند گوشتخواران تبديل به آمونياك كند ، ترشحات معده  او گوشت راحل نمي نمايد؛ كبد انسان چون نمي تواند ازت گوشت را دفع نمايد ، به همين جهت باعث امراض نقرس ورماتيسم وناخوشي هاي اعصاب مي شود .

به تمثيلي ازگفتار گرگ در باره انسان توجه فرماييد:

دارد هــزارگـونه غذا جنس آدمــي       ليكن مرا خوراك بجز اين نه درخور است

دندان ومعده تو گواهي دهد به صدق       كه انسان دم بـريده ذاتـاٌ علف خـوراست

من گوسفند را كشم ومي خورم وليك      تشريـح كـارآدميــان خجلــت آوراست

                        بدنام گشت گرگ ولي چون نظركنـي      انسان هــزارمـرتبـه ازگــرگ بدتـراست

غذاي انسان ازنظرعلم روز:

1-غذاهاي حيواني  كه منشاء حيواني دارند. مانند:

انواع گوشت قرمز، انواع گوشت سفيد، تخم مرغ وفراورده هاي لبني همچون شير،ماست،كره، خامه،سرشير،كشك،پنير،قره قروت و.. كه متاسفانه امروزه بيشترين غذاي مردم را تشكيل مي دهند.

2- غذاهاي گياهي که  داراي منشاء گياهي هستند؛ همچون حبوبات،غلات، مغزها، دانه ها، سبزيجات، ميوه جات وعسل كه متاسفانه امروزه كمتر مورد استفاده قرار مي گيرند.

درهرحال مصرف بيش ازحد غذاهاي حيواني اثرات نامطلوبي برروي انسان مي گذارد و اورا ازحالت تعادل خارج
مي سازد.

قانون طبيعت بهره بردن هرجنبنده از موادي طبيعي براي  تغذيه ، بدون دخالت مصنوعات فيزيكي يا شيميايي است.

اين قانون را حيوانات جاهل وفاقد عقل بكار مي گيرند اما انسان متفكر درآن تصرفات مضرانه دارد.

به نام انسان بينديشيد! انسان  از انس ، مهر وملاطفت است، پس چرا بايد با بي رحمي وخشونت به كشتارحيوانات دست بزنيم وباخوردن گوشت آنها ، خود را بيمار وهم رديف درندگان كنيم.

به عنوان حسن ختام, به گفتاري  ازشيخ سعدي توجه فرماييد:

شنيدم گوسفندي را بــزرگي              رهانيد ازدهان وچنگ گرگي

شبانگه كارد برحلقش بماليد             روان گوسفند از وي بنــاليد

گرازچنگال گرگم درربـودي               بديدم عاقبت گرگم توبودي

 

رضا شيرمحمدی

 

منابع مورد استفاده: قرآن كريم,تفسيرنمونه,كتاب درجستجوي سلامتي ، نوشته جمشيد خدادادي, كتاب تجربه هاي خام خواري وگياه خواري، تاليف اميد واحدي,كتاب دكتر براي همه ، تاليف اسماعيل اژدري

+ نوشته شده توسط شیرمحمدی در چهارشنبه دوم آذر 1390 و ساعت 18:48 |